Un coche menos

Podería ser un resultado da Eurocopa, pero non, é un dos datos que revelou recentemente  o Informe 2008 sobre mobilidade urbana do Observatorio de Mobilidade Metropolitana (OMM), iniciativa do Grupo de reflexión establecido por dezaoito Autoridades de Transporte Público (ATP) das principais áreas metropolitanas españolas e elaborada conxuntamente cos ministerios de Medio Ambiente e Fomento.
En xeral, sinala o OMM, “a velocidade comercial dos autobuses urbanos é baixa, entre 10 e 17 quilómetros por hora, debido ás constantes paradas e a conxestión de tráfico. En cambio, para os modos con infraestrutura separada, como o metro ou os servizos de proximidade, alcánzanse velocidades máis altas: ao redor de 30 quilómetros por hora para os primeiros, e 50 para os segundos”.
As áreas metropolitanas maiores son as que posúen máis quilómetros de carrís bus, xa que teñen maiores necesidades de segregación do tráfico: 101 quilómetros en Barcelona (cidade con algo máis de millón e medio de habitantes), 93 quilómetros en Madrid (máis de 3,5 millóns) e 72 quilómetros en Valencia.
Quede claro en todo caso que “non todos estes carris están fisicamente protexidos para evitar a súa invasión por outros vehículos”. No caso de Madrid, por exemplo, só o 61% estao, o cal resulta en velocidades medias como as devanditas, entre 10 e 17 quilómetros por hora. Quizá por iso, o índice de motorización en Madrid é o que é: na capital do reino xa hai un turismo por cada dous habitantes.
Non son eses (pouco carril bus protexido e alta taxa de motorización), os únicos problemas aos que debe enfrontarse o usuario de autobús. Outro, engadido, é a frecuencia de paso. Así, mentres que no caso do metro, nas grandes cidades, esa frecuencia é, segundo o OMM, “moi alta” (3-4 minutos), no caso do autobús urbano o tempo de espera duplícase ou triplica (6-9 minutos).
Máis aínda: os autobuses interurbanos tardan en chegar á parada entre 15 e 45 minutos e a frecuencia nos servizos de proximidade varía coas áreas, sendo boa en áreas grandes (5-10 minutos) e baixa en áreas máis pequenas (25-50 minutos).
A pesar de todo, o OMM sinala que os españois usan o transporte público máis que alemáns, italianos, franceses ou británicos. Segundo este organismo, en España o 30% dos viaxeiros emprega o transporte público, cota superior á media europea (21%) e así mesmo á de países da súa contorna e nivel de renda.
Máis aínda: segundo o OMM, “produciuse un crecemento neto das viaxes en transporte público (un 8,9%) no período 2002-2005″.
O mesmo Observatorio destaca con todo que as viaxes en bicicleta son case nulos no noso país (menos do 5%), mentres en nacións como Alemaña se sitúan no 16%.
O Informe destaca que o uso do transporte público e as viaxes a pé que se realizan en España é similar ás porcentaxes de países europeos con menores índices de motorización, como Rumania ou Bulgaria (a porcentaxe de viaxes a pé en España é dos máis elevados dentro dos países da súa contorna).
O informe presentado onte recolle datos dos indicadores de mobilidade correspondentes ao ano 2006 e ás seguintes áreas: A Coruña, Alacante, Asturias, Barcelona, Bizkaia, Bahía de Cádiz, Gran Canaria, Selecta, Madrid, Málaga, Pamplona, Sevilla, Camp de Tarragona, Valencia, Vigo e Zaragoza.
O conxunto das 18 áreas participantes congrega a 23,5 millóns de persoas, o 52,6% da poboación española, polo que este estudo, segundo o MARM, presenta “unha imaxe bastante aproximada da situación da mobilidade en España”.
É máis, o OMM dispón de “datos relevantes de demanda” en 13 áreas metropolitanas: en 2006 realizáronse 3.323 millóns de viaxes en transporte público, pouco menos da metade en autobús e algo máis do 50% en modos ferroviarios. Hai que desatacar que, segundo o OMM, aínda que a cota de demanda é moi similar, a lonxitude das redes é moi diferente: 20.250 quilómetros de rede de autobuses e 2.714 quilómetros de rede ferroviaria (urbana e metropolitana).
No interior das cidades, tamén hai empate: as viaxes realizadas en autobús urbano son practicamente equivalentes ás viaxes executadas en metro e tranvía. A distancia media percorrida en autobús é de 5,92 quilómetros e a percorrida en modos ferroviarios, de 14,51 quilómetros.
En case todas as áreas, as porcentaxes de poboación con parada de transporte público a menos de 300 metros do domicilio son, segundo o OMM, “próximos ao 100%, o que garante unha boa accesibilidade da poboación a devanditos servizos”.

Noutro sentido, a accesibilidade para persoas con mobilidade reducida é moi alta para os autobuses urbanos, pero se ten que seguir avanzando nas flotas metropolitanas ou nas estacións de metro.
As emisións de gases de efecto invernadoiro procedentes do transporte creceron en España un 71,6% entre 1990 e 2005, segundo o OMM. A evolución recente da demanda de transporte e as súas emisións no noso país seguiron pautas de crecemento moito máis aceleradas, sinala o MARM, que no conxunto da UE.
Máis aínda, a mobilidade de persoas e mercancías crece, insiste o informe, a un ritmo moi superior á dos nosos países veciños. Ademais, o crecemento do transporte de viaxeiros é maior que o de mercancías, mentres que en Europa a tendencia é a contraria.